İş Kazası Bildirimi Nasıl Yapılır? (SGK’ya Bildirim Süresi Ve Cezası)
İşyerinde yaşanan bir kazanın ardından sağlık müdahalesi kadar resmi bildirim de önem taşır. İşverence iş kazası bildirimi, 4/a kapsamındaki çalışanlar için SGK’ya kazadan sonraki üç iş günü içinde yapılmalıdır. Yetkili kolluk kuvvetlerine ise derhal haber verilmelidir. Bildirimin gecikmesi idari para cezasına yol açabilir. Çalışanın sigortalılık statüsü, kullanılacak bildirim kanalını ve uygulanacak hükümleri belirler.
İş Kazası Bildirimi Nedir, Kim Yapmalıdır?
İş kazası bildirimi, sigortalının işyerinde veya mevzuatta iş kazası kapsamında değerlendirilen durumlarda geçirdiği kazanın yetkili kurumlara resmi olarak bildirilmesidir. Bildirim, olayın kayıt altına alınmasını sağlar. SGK’nın kazayı incelemesi ve çalışanın sosyal güvenlik haklarını değerlendirmesi için gerekli süreci başlatır. Temel yasal dayanaklar, 5510 sayılı Kanun’un 13. maddesi ile 6331 sayılı Kanun’un 14. maddesidir.
Bir işverene bağlı çalışan 4/a sigortalısı için bildirim yükümlülüğü işverene aittir. İşlemi yetkilendirilmiş personelin yürütmesi, işverenin sorumluluğunu kaldırmaz. Sağlık kuruluşunun kazayı SGK’ya bildirmesi de işverenin yapması gereken bildirimin yerine geçmez. Kendi adına çalışan 4/b sigortalıları ise kazayı kendileri bildirir, dolayısıyla her çalışan için aynı bildirim yöntemi uygulanmaz.
İş Kazası Bildirimi Kaç Gün İçinde Yapılmalı?
İşverene bağlı çalışanlar açısından iş kazası bildirim süresi, kazadan sonraki üç iş günüdür. Kaza günü hesaba katılmaz, hafta sonları ile resmi tatiller süre hesabına dahil edilmez. Resmi tatil bulunmayan bir haftada pazartesi yaşanan kaza için bildirim en geç perşembe günü yapılmalıdır. Çarşamba gerçekleşen kazada ise süre takip eden pazartesi sona erer.
İş kazasının SGK'ya bildirilmesi için öngörülen üç iş günlük süre, kural olarak kazanın meydana geldiği tarihi takip eden iş gününden itibaren hesaplanır. Ancak kaza, işverenin kontrolü dışındaki bir yerde meydana gelmişse ve işverenin kazaya ilişkin bilgi almasını engelleyen koşullar bulunuyorsa bildirim süresi, kazanın öğrenildiği tarihten itibaren hesaplanır. Bağımsız çalışanlarda SGK iş kazası bildirimi için farklı bir süre uygulanır. 4/b sigortalısı, rahatsızlığının bildirim yapmasına engel olmadığı günden sonraki üç iş günü içinde başvurmalıdır. Bunun için kazadan itibaren bir aylık üst sınır vardır. Statüye uygun süreyi belirlemek, gecikmeye bağlı hak kayıplarını önlemek açısından önemlidir.
İş Kazası Bildirimi Nereye Ve Nasıl Yapılır?
İşveren, bildirimi SGK’nın İş Kazası ve Meslek Hastalığı E-Bildirim uygulamasından gerçekleştirebilir. Alternatif olarak resmi bildirgeyi ilgili Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne veya Sosyal Güvenlik Merkezine elden ya da posta yoluyla iletebilir. Kullanılması gereken belge, SGK-032 numaralı bildirim formudur. İşyeri tescili için kullanılan işyeri bildirgesi, kaza bildiriminden farklıdır.
Elektronik işlemde SGK’nın ilgili uygulaması kullanılmalıdır. e-Devlet üzerinden erişilen SGK hizmetleri değerlendirilirken seçilen hizmetin gerçekten kaza bildirimi yapmaya uygun olduğu kontrol edilmelidir. Kişisel hesapta rapor veya ödeme bilgilerini görüntülemek, işverenin bildirimini tamamlamaz. Formdaki bilgilerin olay tutanağıyla uyumlu olması gerekir.
● İşyeri Bilgileri: Sicil numarası, işyeri unvanı, adres ve iletişim bilgileri girilir.
● Çalışan Bilgileri: Kazazedenin kimlik bilgileri, mesleği ve sigortalılık bilgileri yazılır.
● Kaza Bilgileri: Olayın tarihi, saati, gerçekleştiği yer ve yapılan iş belirtilir.
● Olayın Açıklaması: Kazanın oluş şekli, yaralanan bölge ve bilinen sonuçlar açıklanır.
● Taahhütlü, İadeli Taahhütlü veya PTT Kargo (APS) ile gönderirseniz, evrakı postaya verdiğiniz tarih SGK'ya bildirim tarihi olarak kabul edilir.
● Adi posta veya özel kargo şirketleri ile gönderirseniz, evrakın SGK evrak kaydına girdiği tarih bildirim tarihi sayılır. (Bu yöntem geç kalma riski yarattığı için önerilmez).
Doldurulan iş kazası bildirim formu gönderilmeden önce kontrol edilmelidir. Açıklamalar somut olmalı, kesinleşmemiş bilgiler tahminle tamamlanmamalıdır. İşlem sonrasında bildirim çıktısı veya teslim belgesi saklanmalıdır. Yalnızca formu hazırlamak yeterli değildir, başvurunun SGK’ya ulaştığının doğrulanması gerekir.
Memur Ve 4/c Statüsünde İş Kazası Bildirimi
Kamu kurumlarında meydana gelen iş kazalarının bildiriminde personelin sigortalılık statüsü dikkate alınır. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında işverenler, iş kazalarını kazadan sonraki üç iş günü içinde SGK'ya bildirmekle yükümlüdür. Kamu kurumlarında çalışan 4/a kapsamındaki işçiler ile 4/c kapsamındaki kamu görevlilerinin sosyal güvenlik işlemleri farklılık gösterebilir. Bu nedenle bildirim işlemleri, personelin statüsüne uygun SGK uygulamaları üzerinden yürütülmelidir. 4/c kapsamındaki kamu görevlilerinin geçirdiği kazalar, sosyal güvenlik hakları bakımından vazife malullüğü hükümleri kapsamında da değerlendirilebilir. 5510 sayılı Kanun'un 47. maddesine göre vazife malullüğüne neden olan olayların, kamu idareleri tarafından yetkili kolluk kuvvetlerine veya ilgili mercilere derhal, SGK'ya ise en geç 15 iş günü içinde bildirilmesi gerekir. Bu süre, vazife malullüğüne ilişkin özel bildirim yükümlülüğünü ifade eder ve 6331 sayılı Kanun kapsamındaki genel iş kazası bildirimi yükümlülüğüyle karıştırılmamalıdır.
Bildirim Yapılmazsa Ne Olur?
Süresinde bildirim yapılmaması işveren için idari para cezası doğurur. 2026 yılında iş kazası bildirmeme cezası, çalışan sayısı ve tehlike sınıfına göre 44.443 TL ile 133.329 TL arasında değişir. Örneğin 10’dan az çalışanı bulunan az tehlikeli işyerinde tutar 44.443 TL’dir. En az 50 çalışanı bulunan çok tehlikeli işyerinde ise 133.329 TL uygulanır.
Geç bildirimde mali yük yalnızca para cezasıyla sınırlı kalmaz. SGK, bildirim tarihine kadar 4/a sigortalısına ödenecek geçici iş göremezlik ödeneğini işverenden tahsil eder. İşverenin bildirimi yapmaması, çalışanın haklarını kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Kazanın niteliği ve ilgili hakların koşulları SGK tarafından değerlendirilir.
İşveren bildirim yapmazsa çalışan, ilgili SGK birimine dilekçe vererek kazanın incelenmesini talep edebilir. Başvuruya sağlık raporları, kaza tutanağı ve varsa tanık bilgileri eklenmelidir. Çalışan, sağlık kuruluşuna olayın işle bağlantısını doğru anlatmalı, başvuru belgelerinin kopyalarını saklamalıdır. Çalışanın başvurusu, işverenin bildirim sorumluluğunu kaldırmaz.
444 27 58
