Trafik Sigortasında Değer Kaybı Artık Otomatik Hesaplanıyor: Yeni SEDDK Düzenlemesi
Trafik kazalarının ardından araç sahiplerinin en çok merak ettiği konulardan biri araç değer kaybıdır. Bir araç profesyonel şekilde onarılsa bile hasar kaydının ikinci el piyasa değerini etkileyebilmesi mümkündür. 1 Temmuz 2026 itibarıyla yürürlüğe giren SEDDK düzenlemesiyle birlikte araç değer kaybına ilişkin süreçte önemli değişiklikler yapıldı. Yeni uygulama, değer kaybının belirlenme yöntemi ve hasar süreçlerinin işleyişine ilişkin yeni esaslar getirirken, hak sahiplerinin süreçleri daha kolay takip edebilmesini amaçlıyor.
SEDDK'nın Yeni Değer Kaybı Düzenlemesi
Araç değer kaybına ilişkin uygulamalar, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) tarafından yayımlanan düzenlemeler doğrultusunda yürütülmektedir. 2026 yılında yapılan değişikliklerle birlikte değer kaybı hesaplama ve tazminat süreçlerinde yeni bir döneme geçildi.
Yeni düzenleme sayesinde araçta oluşan maddi hasar ile değer kaybı süreçlerinin daha bütüncül şekilde ele alınması hedeflenirken, değer kaybının belirlenmesinde esas alınacak kriterler de netleştirildi. Maddi zararlar teminatında yapılacak başvurular, araçta meydana gelen hasar bedelini ve değer kaybını kapsar. Bu teminat kapsamında araç hasarı için başvuruda bulunan hak sahibi, değer kaybı talebinde de bulunmuş kabul edilir.
Düzenlemenin Yürürlük Tarihi ve Kapsamı
SEDDK tarafından hazırlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar, 12 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanmış ve 1 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Yeni düzenleme kapsamında, zorunlu trafik sigortasının Maddi Zararlar Teminatı yalnızca araçta meydana gelen onarım masraflarının yanı sıra belirli şartların oluşması hâlinde araç değer kaybını da kapsayacak şekilde yeniden düzenlenmiştir. Değer kaybı tutarı ise SEDDK tarafından belirlenen usul ve esaslara göre atanacak sigorta eksperi tarafından hesaplanmaktadır.
Yeni düzenleme öncesinde trafik sigortalarında araç değer kaybı talepleri, hasar dosyasından ayrı değerlendirilen süreçler hâlinde ilerleyebiliyordu. 1 Temmuz 2026 itibarıyla yürürlüğe giren uygulamayla birlikte ise maddi hasar ve değer kaybı süreçlerinin aynı değerlendirme kapsamında ele alınması amaçlanmıştır. Böylece hak sahiplerinin süreçleri daha kolay takip edebilmesi ve işlemlerin daha sistematik şekilde yürütülmesi hedeflenmektedir.
Otomatik Değer Kaybı Hesaplama Nasıl İşliyor?
Yeni uygulamada araç değer kaybı, maddi hasar sürecinin bir parçası olarak değerlendirilebiliyor. Ancak buradaki “otomatik hesaplama” ifadesi, herkes için aynı sonucu veren basit bir çevrimiçi formül olduğu anlamına gelmiyor. Değer kaybı tutarı hasarın niteliği, aracın özellikleri ve ekspertiz değerlendirmesi doğrultusunda belirleniyor.
Süreçte sigorta eksperlerinin rolü önem taşıyor. SEDDK mevzuatında değer kaybı taleplerindeki ekspertiz işlemleri ve eksper atamaları için özel düzenlemeler bulunuyor. Ayrıca 2026 yılında motorlu araç sigortalarında eksperlerin kullanacağı rapor şablonlarına ilişkin yeni bir genelge de yayımlandı.
Araç değer kaybı, aracın yalnızca onarım maliyetine bakılarak hesaplanmaz. Çünkü aynı tutarda hasar oluşan iki aracın ikinci el piyasasında yaşayacağı değer düşüşü birbirinden farklı olabilir. Değerlendirme yapılırken aracın kaza öncesindeki durumu ile onarım sonrasındaki piyasa koşulları birlikte ele alınır.
Hesaplamada dikkate alınabilecek başlıca unsurlar şu şekildedir:
· Aracın marka ve modeli
· Üretim yılı ve yaşı
· Kilometresi ve kullanım durumu
· Kaza tarihindeki ikinci el piyasa değeri
· Hasarın hangi parçalarda meydana geldiği
· Parçaların onarılması veya değiştirilmesi
· Hasarın büyüklüğü ve niteliği
· Aracın daha önceki hasar geçmişi
· Onarımın aracın ikinci el satış değerine olası etkisi
Örneğin aracın kaporta üzerindeki sökülüp takılabilen bir parçasında oluşan hasar ile aracın ana taşıyıcı bölümlerini etkileyen bir hasar aynı şekilde değerlendirilmeyebilir. Benzer biçimde daha önce aynı bölgeden hasar görmüş bir araçla ilk kez kazaya karışan bir aracın değer kaybı sonucu farklılaşabilir. Nihai tutar, dosyadaki bilgi ve belgeler üzerinden yapılan ekspertiz değerlendirmesine göre belirlenir.
Bu nedenle yalnızca aracın yaşı veya onarım faturası üzerinden kesin bir değer kaybı tutarı söylemek doğru olmaz. Araç değer kaybı her olayın kendine özgü koşullarına göre incelenir ve zorunlu trafik sigortasının maddi zarar teminatı limitleri kapsamında değerlendirilir. SEDDK, zorunlu trafik sigortası için geçerli teminat limitlerini dönemsel olarak yayımlar.
Araç değer kaybını yaklaşık olarak hesapladığını belirten çeşitli araçlar bulunabilir. Bu araçlar aracın marka ve modeli, yaşı, kilometresi, hasar tutarı ve değişen parçaları gibi bilgileri kullanarak tahmini sonuçlar sunabilir. Ancak çevrimiçi hesaplama sonucu, sigorta şirketinin veya sigorta eksperinin yapacağı değerlendirme yerine geçmez.
Başvuru Süreci ve Gerekli Belgeler
Araç değer kaybına ilişkin süreçte izlenecek adımlar, yürürlükteki mevzuat ve sigorta şirketinin uygulamaları doğrultusunda şekillenir. 2026 yılında yapılan düzenlemelerle birlikte değer kaybı, maddi hasar süreciyle birlikte değerlendirilmeye başlanmış olsa da başvurunun eksiksiz bilgi ve belgelerle desteklenmesi sürecin sağlıklı ilerlemesine katkı sağlar.
Genel olarak süreç şu şekilde ilerler:
· Trafik kazasının ardından hasar dosyası oluşturulur.
· Gerekli bilgi ve belgeler sigorta şirketine iletilir.
· Dosya kapsamında ekspertiz değerlendirmesi yapılır.
· Değer kaybı, ilgili mevzuat çerçevesinde hesaplanarak değerlendirilir.
· Sonuç hak sahibine bildirilir.
Hasarın niteliğine göre değişebilmekle birlikte başvuru sırasında talep edilebilecek belgeler şöyledir:
· Maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı veya yetkili makamlarca düzenlenen kaza raporu
· Araç ruhsatı
· Kimlik bilgileri
· Hasar fotoğrafları
· Onarım faturası veya servis kayıtları (gerektiğinde)
· Ekspertiz raporu veya hasar dosyasında yer alan ekspertiz bilgileri
· Hak sahibine ait banka hesap bilgileri (IBAN)
Bazı durumlarda sigorta şirketi veya eksper, olayın özelliklerine göre ek bilgi ve belge talep edebilir. Bu nedenle başvuru öncesinde ilgili sigorta şirketinin güncel evrak listesi ve yönlendirmelerinin incelenmesi faydalı olacaktır. Ayrıca Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) üzerinden eksper atama ve sürece ilişkin işlemler de yürütülebilmektedir.
Araç Değer Kaybı Hakkında Bilmeniz Gerekenler
Araç değer kaybı hesaplama yöntemi, başvuru süreci, hak sahipliği şartları ve güncel mevzuat nedeniyle detaylı şekilde değerlendirilmesi gereken bir konudur. Kaza sonrasında araç değer kaybı değerlendirilirken genel olarak aşağıdaki unsurlar önemlidir:
· Kazanın trafik sigortası kapsamında değerlendirilebilmesi
· Araçta değer kaybına yol açabilecek bir hasarın oluşması
· Değerlendirmenin ilgili mevzuat ve ekspertiz incelemesi doğrultusunda yapılması
· Başvuru için gerekli bilgi ve belgelerin eksiksiz sunulma
Trafik sigortası hakkında daha fazla bilgi edinmek için Bereket Sigorta'nın trafik sigortası ürününü inceleyebilir ve ürün hakkında detaylı bilgi alabilirsiniz.
Kaynakça
444 27 58
