Stajyer Ehliyet Nedir? Kurallar, Cezalar ve Merak Edilenler
Halk arasında stajyer ehliyet sistemi olarak bilinen aday sürücü uygulaması, ehliyetini yeni alan herkesi yakından ilgilendirir. Türkiye’de 2016 yılından itibaren uygulanmaya başlanan sistem, trafiğe yeni çıkan sürücülerin güvenliğini artırmayı ve yol disiplinini sağlamayı amaçlar. Sürücü adayları için deneme süresi olan bu sistem sayesinde trafik kültürünün temelden doğru inşası sağlanır.
Siz de “Stajyer ehliyet ne demek?” sorusuna cevap bulmak ve aday sürücü ehliyeti hakkında daha fazla bilgiye sahip olmak istiyorsanız detaylara göz atabilirsiniz. Yasal mevzuata ve güncel sigorta dinamiklerine göre hazırlanan bu kapsamlı rehber sayesinde aday sürücülüğe dair merak edilen tüm soruların yanıtına ulaşabilirsiniz.
Stajyer Ehliyet (Aday Sürücü) Nedir ve Kimlere Verilir?
Stajyer ehliyet, sürücü belgesini ilk kez alan kişilere verilen geçici bir belgedir. Herhangi bir sebeple ehliyeti iptal edildikten sonra yeniden belge alan kişiler de aday sürücü kategorisinde değerlendirilir. Bu uygulama Karayolları Trafik Yönetmeliği değişikliği ile 1 Ocak 2016 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Sürücü adayının trafiğe uyum sağlama sürecini denetlemeyi hedefler.
Hem teorik hem de direksiyon sınavından geçer not alarak sürücü kursunu başarıyla tamamlayan her aday, dosyalarını nüfus müdürlüğünde işlettikten sonra otomatik olarak aday sürücü statüsünde ehliyetine kavuşur. Bu süreçte sürücünün üzerine düşen en büyük sorumluluk, belirlenen kural ve ceza puanı sınırlarını aşmamaktır.
Stajyerlik Süresi Ne Kadardır?
“Stajyer ehliyet kaç yıl sürer?” sorusu, yeni bir sürücü için en çok merak edilen konuların başında yer alır.
Türkiye'deki mevcut yasalara göre stajyerlik süresi 2 yıldır. 2 yıllık süre, sürücü belgesinin nüfus müdürlüğü tarafından onaylanıp sürücüye teslim edildiği gün başlar. Eğer bu 2 yıl boyunca aday sürücü, belirlenen trafik kurallarına uyar ve ceza puanı limitini aşmaz ise süre sonunda ehliyeti otomatik olarak normal ehliyet statüsüne geçer. Sürücünün bu geçiş için herhangi bir ek sınava girmesine veya yeni bir belge çıkarmasına gerek yoktur.
Stajyer Ehliyet Kuralları Nelerdir?
Aday sürücüler için trafik kuralları, normal sürücülere kıyasla çok daha sıkı denetlenir. Ayrıca herhangi bir kural ihlali durumunda stajyer ehliyet cezası da daha ağır olabilir. Trafikte güvenle seyretmek ve ehliyetinizi korumak için kuralları bilmeniz kritik önem taşır.
Hız Sınırı, Alkol Sınırı ve Diğer Yasaklar
Stajyer sürücülerin uyması gereken temel kurallar ve kısıtlamalar şunlardır:
• Normal sürücüler için hususi araçlarda 0.50 promil olan alkol sınırı, aday sürücüler için 0.20 promil olarak uygulanır. Bu oran aday sürücülerin kesinlikle alkol almadan trafiğe çıkması gerektiği anlamına gelir. Çünkü çok küçük bir miktar bile bu sınırı aşmanıza neden olabilir. Stajyer ehliyet alkol sınırı oldukça önemlidir.
• Aday sürücüler karayollarında belirtilen genel hız sınırlarına uymak zorundadır. Hız sınırlarının ihlali durumunda alınan cezalar, ceza puanı limitine doğrudan etki eder.
• Hem sürücü hem de araçtaki yolcular için emniyet kemeri kullanımı zorunludur. Motosiklet sürücüleri için ise kask kullanımı en kritik kurallar arasındadır.
• Araç kullanırken cep telefonu ile konuşmak veya mesajlaşmak aday sürücüler için ciddi bir ceza puanı sebebidir.
Stajyer Ehliyetle Uzun Yola Çıkılır mı?
Her ne kadar stajyer ehliyetli olanların şehir dışına çıkamayacağı gibi yanlış bir bilgi olsa da aslında böyle bir yasak yoktur. Stajyer ehliyeti olan sürücü, ehliyet sınıfına uygun bir araçla şehir içi veya şehirler arası yollarda serbestçe araç kullanabilir.
Ancak yeni sürücülerin tecrübe eksikliği nedeniyle uzun yolda daha dikkatli olmaları önerilir. Ayrıca trafik kuralları ihlal edildiğinde yazılan cezaların ehliyetin iptaline kadar gidebileceği unutulmamalıdır. Aracınızın güvenliğini sağlamak ve olası aksiliklere karşı hazırlıklı olmak için uzun yola çıkmadan önce Kasko Sigortası seçeneklerini değerlendirmeniz faydalı olabilir.
Stajyer Ehliyet Ceza Puanı Sınırı Nedir?
Aday sürücülük sisteminin en can alıcı noktası ceza puanı uygulamasıdır ve bu kapsamda en çok merak edilen “Stajyer ehliyet kaç cezada gider?” sorusunun yanıtıdır. Normal sürücüler 100 puanlık bir limite sahipken aday sürücüler için bu barem çok daha düşüktür.
Stajyer sürücülerin 2 yıllık süre boyunca toplamda 75 ceza puanına ulaşmaması gerekir. Eğer 2 yıl içinde toplam stajyer ehliyet ceza puanı 75'e ulaşırsa veya aşılırsa sürücü belgesi daimi olarak iptal edilir.
Hangi Durumlarda Ehliyet İptal Edilir?
Sürücü adaylarının en çok merak ettiği konulardan biri de “Stajyer ehliyet iptal olur mu?” sorusunun cevabıdır. Sadece 75 puanı doldurmak değil, bazı spesifik kural ihlalleri de tek seferde veya kısa sürede ehliyetin iptaline yol açar. Stajyer ehliyet iptal şartları şu şekilde sıralanabilir:
• 2 yıllık süreçte 3 defa kırmızı ışıkta geçmek.
• Belirlenen hız limitlerini 3 kez aşmak.
• 0.20 promilin üzerinde alkollü araç kullanırken yakalanmak.
• Yaya geçitlerinde yayalara 3 kez yol vermemek.
• Okul geçitlerinde kuralları 3 kez ihlal etmek.
• Yasaklı madde etkisinde araç kullanmak. Bu durumda ehliyet doğrudan iptal edilir.
İptal Edilirse Tekrar Nasıl Alınır?
Eğer aday sürücü statüsündeyken ehliyetiniz iptal edilirse süreç en başa döner. Ehliyeti geri almak için şu adımları izlemeniz gerekir:
• Öncelikle bir psikoteknik merkezine giderek sürücülük yapmaya engel bir durumunuzun olmadığını belgeleyen Psikoteknik Raporu almalısınız.
• İptalden sonra tekrar bir sürücü kursuna kayıt olmanız gerekir.
• Teorik ve direksiyon sınavlarına yeniden girip başarılı olmalısınız.
• Ehliyetinizi yeniden aldığınızda tekrar 2 yıllık aday sürücü statüsü başlar.
Stajyer Ehliyet ile Normal Ehliyet Arasındaki Farklar
Aday sürücü belgesi fiziksel olarak normal ehliyetle aynıdır. Üzerinde stajyer ibaresi yazmaz. Ancak sistemde aday sürücü olarak kodlanır. Stajyer ehliyet ile normal ehliyet farkı temel olarak şu şekilde özetlenebilir:
• Stajyer ehliyeti için 2 yıllık deneme süresi bulunurken normal ehliyette deneme süresi bulunmaz.
• Stajyer ehliyetinde ceza puanı 75’tir. Normal ehliyetler için belirlenen ise yıllık 100 puandır.
• Aday sürücünün alkol promili 0.20, normal hususi araç ehliyetinde 0.50 promildir.
• Kritik kuralların 3. kez ihlalinde stajyer ehliyet iptal edilir. Normal ehliyette ise ihlalin türüne göre ehliyete el konulabilir ya da cezai yaptırım uygulanabilir.
• Stajyer ehliyetler için sigorta primi genelde daha yüksek olur. Normal ehliyetlerde tecrübe durumuna göre indirim uygulanabilir.
Sigorta şirketleri poliçe primlerini hesaplarken sürücünün deneyimini ve hasar geçmişini baz alır. Stajyer ehliyetle araç kullanma şartları arasında doğrudan bir sigorta engeli olmasa da aday sürücülerin risk grubunda görülmesi nedeniyle Zorunlu Trafik Sigortası ve kasko primleri, deneyimli sürücülere oranla daha yüksek çıkabilir.
Trafik kurallarına uymak sadece ehliyetinizi korumakla kalmaz aynı zamanda gelecekteki sigorta poliçelerinde hasarsızlık indirimi almanızı sağlar. Yolculuklarınızda tam koruma sağlamak ve olası risklere karşı güvence altında olmak için Bereket Sigorta’nın avantajlı ürünlerini inceleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Stajyer ehliyet ile her türlü araç kullanılabilir mi?
Ehliyet sınıfınız (M, A1, B, vb.) hangi araçları kullanmanıza izin veriyorsa o araçları kullanabilirsiniz.
2 yıl dolunca ehliyetimi değiştirmeli miyim?
2 yıllık sürenin dolmasının ardından ehliyetiniz, sistem üzerinden otomatik olarak normal statüye geçer. Ehliyet kartınızı fiziksel olarak yenilemenize gerek yoktur.
Stajyer ehliyet sahibi birinin yanında deneyimli sürücü olması şart mı?
Türkiye’deki uygulamada aday sürücünün yanında başka birinin bulunması zorunluluğu yoktur. Tek başınıza trafiğe çıkabilirsiniz.
Ehliyetim iptal olursa kurs ücretini tekrar öder miyim?
Ehliyet iptal edildiğinde kurs, sınav harçları, kart ücreti gibi süreçler sıfırdan başlar ve ücretlerin tamamı tekrar ödenir.
Kaynakça
• Karayolları Trafik Yönetmeliği (Resmi Gazete)
• T.C. İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Trafik Başkanlığı Mevzuatı
• 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu